Tree Map: Ağaç Haritası
Ağaç Haritası Grafiği (Treemap Chart), büyük miktardaki hiyerarşik veya kategorik verileri iç içe geçmiş dikdörtgenler şeklinde göstererek parça-bütün ilişkisini görselleştirmek için kullanılan güçlü bir bileşendir. Grafikteki her bir dikdörtgenin yüzölçümü (kapladığı alan), temsil ettiği kategorinin sayısal büyüklüğü ile doğru orantılıdır.
Ağaç Haritası Grafiği; çok kategorili satış dağılımları, bütçe kırılımları, stok hacmi analizleri ve benzeri ağırlık/oran karşılaştırmalarının tek bir bakışta algılanması gereken durumlarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Grafiğin öne çıkan özelliklerinden biri, Pasta veya Halka grafiklerinin aksine, dar bir alanda onlarca hatta yüzlerce farklı kategoriyi okunabilir bir şekilde sunabilmesidir. Büyük değerler geniş alanlar kaplarken, küçük değerler grafiğin kenarlarına doğru daha küçük kutucuklar halinde dizilir.
Ağaç Haritası Grafiğinin Eklenmesi
Güneş Işını Grafiği eklemek için Plugin Listesi içerisinden Ağaç Haritası bileşeni seçilir ve kumanda tablosuna eklenir.
Grafik eklendikten sonra kutucukları oluşturacak kategori alanı ve dikdörtgenlerin büyüklüğünü belirleyecek ölçü alanı eşleştirilerek yapılandırma tamamlanır.
Ağaç Haritası Grafiği Araçları
Araçları Aç/Kapat: Görsel ile ilgili düzenleme yapılan ikonların açıp kapatıldığı ikondur.
Veri: Kullanıcının kendi verileriyle görseli şekillendireceği alandır.
Ayarlar: Görselin renk/başlık gibi biçimsel özelliklerinin değiştirildiği alandır.
Koşulsal Formatlama: Grafik üzerinde tanımlanan belirli bir kural neticesinde verileri gözle daha kolay bir şekilde taramak için renksel biçimlendirmeler yapılan alandır
Dashboard Değişkeni Ata: Bu buton, gösterge panosu (dashboard) genelinde kullanılabilecek dinamik değişkenler (parametreler) tanımlamanızı ve bu değişkenleri panodaki grafiklere entegre etmenizi (atamanızı) sağlar.
Etkileşim: Görselden diğer görsellere filtre verilen alandır.
Navigasyon: Görselden belirlenen parametreye göre navigasyon verilen alandır.
Yenile: Veri alanı ile grafiğin çalışması ve grafiğin yenilenmesini sağlar.
Kaldır: Görseli silmek için kullanılan alandır. “Kaldır” ikonuna tıklandığında “Bu görseli silmek istiyor musunuz?” şeklinde uyarı çıkmaktadır.
Not: Koşulsal Formatlama, Etkileşim ve Navigasyon ayarları tüm görsel bileşenlerde ortak olarak kullanıldığından ilgili bölümler ayrı başlık altında açıklanmaktadır.
Veri Yapılandırması
Ağaç Haritası Grafiğinin oluşturulabilmesi için kullanılacak veri alanlarının tanımlanması gerekmektedir. Bu işlem Veri ekranı üzerinden gerçekleştirilir.
Tablolar & Kolonlar : Seçili modelde var olan tablo ve kolonların bulunduğu alandır. Tablolar & Kolonlar bölümünde yer alan kolonlar, sağ tarafta bulunan bölümlere sürükle-bırak ile eklenir.
Kolon Eşleştirmeleri
Sıralama & Limit: Kolon verisinin artan/azalan şekilde sıralamasının yapıldığı alandır.
Grup: Grafiğin belirlenen grup alanına göre değişiminin görselleştirilmesi için verinin eklendiği alandır.
Ölçü Değeri: Grafiği şekillendirmek için kullanılacak sayısal verinin eklendiği alandır.
Renge Göre Değişim: Bu alandaki veriye göre renk değişikliğinin sağlanacağı alandır.
Saklı Alan: Görselde gösterilmeyen, ancak analizlerde kullanılabilecek ek kolonları içerir
Yapılandırma Ayarları
Ağaç Haritası ait görünüm ve davranış ayarları Ayarlar ekranı üzerinden yönetilir.
Genel Görünüm
Arkaplan Rengi: Grafiğin arka plan rengini belirlemenizi sağlar. Renk seçimi, mevcut palet üzerinden yapılabilir.
Palet: Grafik, seçilen renk paletine göre renklendirilir.
Yazı Boyutu: Grafik kutucukları içerisinde gösterilecek metinlerin yazı boyutunu belirler.
Yuvarlatılmış Köşeler: Bu seçenek işaretlendiğinde, grafik kutucuklarının köşeleri yuvarlatılmış şekilde görünür.
Değerleri Göster: Bu seçenek işaretlendiğinde, her bir kutucukta kategori etiketinin yanı sıra ilgili sayısal değer de görüntülenir.
Legend Konfigürasyonu
Göstergeleri Göster: Legend alanını açıp kapatır.
Gösterge Konumu: Göstergenin konumunu belirler.
Gösterge Yazı Stili: Legend içindeki yazıların fontunu belirler.
Gösterge Yazı Rengi: Legend yazılarının rengini değiştirir. Yanındaki siyah kutu mevcut rengi gösteriyor.
Gösterge Yazı Boyutu: Legend yazılarının büyüklüğünü belirler.
Diğer
Diğer alanında bulunan bu seçenek koşulsal formatlamanın grafikte gösterilip gösterilmeyeceğini kontrol eder. Koşulsal Formatlamayı Göster açık olduğunda, daha önce tanımladığın koşullara göre renk, vurgu vb. biçimlendirmeler grafiğe uygulanır. Kapattığında ise koşullar tanımlı kalabilir ancak görsel üzerinde gösterilmez.
Başlık Ayarları
Başlık: Grafiğe verilecek başlığın tanımlandığı alandır.
Başlık Hizası: Grafik başlığının sola, ortaya veya sağa hizalanmasını sağlar.
Başlık Yazı Stilleri: Grafik başlığının kalın, italik veya altı çizili gibi yazı stilleriyle biçimlendirilmesini sağlar.
Başlık Yazı Stili: Grafik başlığında kullanılacak yazı tipini (font) belirlemenizi sağlar.
Başlık Yazı Rengi: Grafik başlığının metin renginin değiştirilmesini sağlar.
Başlık özelliklerini rapordaki diğer pluginlere uygula: Tanımlanan başlık ayarlarının (stil, renk, hizalama vb.) aynı dashboard içindeki diğer grafik bileşenlerinin başlıklarına da otomatik olarak uygulanmasını sağlar.
Veri Yok Ayarları
Veri Yok Açıklaması: Veri gelmediğinde kullanıcıya gösterilecek mesajı belirler. Default olarak “Seçilen kriterlerde veri bulunamadı. Plugin görselleştirilemedi.” mesajı görünür.
Veri Yok Yazı Stilleri: Mesajı kalın , italik veya altı çizili yapmanı sağlar.
Veri Yok Yazı Stili: Yazı tipini/fontunu belirler.
Veri Yok Yazı Boyutu: Mesajın font büyüklüğünü belirler.
Veri Yok Yazı Rengi: Mesajın hangi renkte gösterileceğini belirler.
Kullanım Örneği
Ağaç Haritası (Treemap) grafiği, kategorik veya hiyerarşik verilerin oransal büyüklüklerini yan yana dizilmiş veya iç içe geçmiş dikdörtgen alanlar şeklinde görselleştirmeyi sağlar. Grafikteki her bir dikdörtgenin ekranda kapladığı alan (yüzölçümü), temsil ettiği verinin genel toplam içerisindeki büyüklüğü ile doğrudan orantılıdır.
Yukarıdaki örnekte Kategori Bazlı Gelir Dağılımı başlığı altında çeşitli spor ve giyim alt kategorilerine ait harcama tutarlarının dağılımı gösterilmektedir. Grafikteki farklı renklerdeki her bir dikdörtgen, belirli bir alt kategoriyi (Termal Giyim, Spor Ayakkabı, Outdoor Mont, Kış Sporları vb.) ifade etmektedir.
Dikdörtgenlerin büyüklüklerine bakıldığında, 152.505 TL ile en geniş alanı kaplayan "Termal Giyim" kategorisinin en yüksek hacme sahip olduğu; sağ alt köşelere doğru gidildikçe alanların küçüldüğü ve "Fitness &..." (62.430 TL) gibi kategorilerin daha düşük hacimlerde kaldığı tek bakışta algılanabilmektedir. Ayrıca alt kısımdaki gösterge (legend) alanı sayesinde renklerin hangi kategorilere ait olduğu da takip edilebilmektedir.
Ağaç haritası grafiği özellikle aşağıdaki durumlarda kullanılabilir:
Çok sayıda kategorinin (ürün grupları, departmanlar, bölgeler) genel toplam içerisindeki paylarının tek bir dikdörtgen pano üzerinde hacimsel olarak karşılaştırılması,
Pasta veya halka grafiklerine sığmayacak kadar fazla kırılımın olduğu (kategori sayısının yüksek olduğu) veri setlerinin daha okunaklı, modern ve kompakt bir yapıda sunulması,
En yüksek ve en düşük değere sahip (örneğin en çok harcama yapılan veya en çok gelir getiren) kalemlerin alan büyüklükleri üzerinden anında tespit edilmesi.
Bu örnekte kullanılan (ve belirteceğiniz üzere eşleştirilen) alanlar:
Grup: Alt Kategori (Dikdörtgenleri birbirinden ayıran, etiketleyen ve farklı renklere bölen temel sınıflandırma alanı)
Ölçü Değeri: Harcama Tutarı (TL) (Her bir dikdörtgenin ekranda kaplayacağı alanı / fiziksel büyüklüğünü belirleyen asıl sayısal metrik)
Bu yapı sayesinde kullanıcı, karmaşık ve uzun listeler içeren kategorik verileri okumak yerine, ekranda kapladıkları yer üzerinden hangi alt kategorinin pastadan ne kadar pay aldığını görsel bir harita üzerinde çok daha hızlı analiz edebilir.
Last updated