Scatter Chart: Dağılım Grafiği
Scatter Grafiği, iki sayısal değişken arasındaki ilişkiyi analiz etmek için kullanılan görsel bileşendir. Veriler grafik üzerinde noktalar (scatter) şeklinde gösterilir ve her nokta bir veri kaydını temsil eder.
Scatter Grafiği sayesinde değişkenler arasındaki ilişki, kümelenmeler, aykırı değerler (outlier) ve veri dağılımları kolaylıkla analiz edilebilir. İsteğe bağlı olarak noktaların renkleri, boyutları ve grupları farklı veri alanlarına göre değiştirilebilir.
Scatter Grafiğinin Eklenmesi
Scatter Grafiği eklemek için Plugin Listesi içerisinden Scatter Chart bileşeni seçilir ve kumanda tablosuna eklenir.
Grafik eklendikten sonra eksenlerde kullanılacak sayısal alanların belirlenmesi ve gerekli yapılandırmaların tamamlanması gerekmektedir.
Scatter Grafiği Araçları
Scatter Grafiği seçildiğinde üst menüde aşağıdaki araçlar görüntülenir.
Araçları Aç/Kapat: Görsel ile ilgili düzenleme yapılan ikonların açıp kapatıldığı ikondur.
Veri: Kullanıcının kendi verileriyle görseli şekillendireceği alandır.
Ayarlar: Görselin renk/başlık gibi biçimsel özelliklerinin değiştirildiği alandır.
Koşulsal Formatlama, grafiği oluşturan verinin kriterlere uyması durumunda belirlenen ayırt edici özellikte görüntülenmesidir. Böylece son kullanıcı veride yer alan kritik durumları kolayca fark edip önlem alabilir.
Etkileşim: Görselden diğer görsellere filtre verilen alandır.
Navigasyon: Görselden belirlenen parametreye göre navigasyon verilen alandır.
Yenile: Veri alanı ile grafiğin çalışması ve grafiğin yenilenmesini sağlar.
Kaldır: Görseli silmek için kullanılan alandır. “Kaldır” ikonuna tıklandığında “Bu görseli silmek istiyor musunuz?” şeklinde uyarı çıkmaktadır.
Not: Etkileşim ve Navigasyon ayarları tüm görsel bileşenlerde ortak olarak kullanıldığından ilgili bölümler ayrı başlık altında açıklanmaktadır.
Veri Yapılandırması
Scatter Grafiğinin oluşturulabilmesi için kullanılacak veri alanlarının tanımlanması gerekmektedir. Bu işlem Veri ekranı üzerinden gerçekleştirilir.
Tablolar & Kolonlar : Seçili modelde varolan tablo ve kolonların bulunduğu alandır. Tablolar & Kolonlar bölümünde yer alan kolonlar, sağ tarafta bulunan bölümlere sürükle-bırak ile eklenir.
Kolon Eşleştirmeleri
Sıralama: Kolon verisinin artan/azalan şekilde sıralamasının yapıldığı alandır.
X Değeri: Grafiğin yatay alandaki sayısal değerin gösterileceği alandır.
Y Değeri: Grafiğin dikey alandaki sayısal değerin gösterileceği alandır.
Grup: Grafikte yer alan sayısal alanların kategorik olarak gruplanacağı veri alanıdır.
Renge Göre Değişim: Bu alandaki veriye göre renk değişikliğinin sağlanacağı alandır.
Büyüklüğe Göre Değişim: Bu alandaki veri değerine göre nokta boyutunun ayarlandığı alandır.
Yapılandırma Ayarları
Scatter Grafiğine ait görünüm ve davranış ayarları Ayarlar ekranı üzerinden yönetilir.
Genel Görünüm
Palet: Grafik, seçilen renk paletine göre renklendirilir.
Arkaplan Rengi: Grafiğin arka plan rengini belirlemenizi sağlar. Renk seçimi, mevcut palet üzerinden yapılabilir.
Grafik Görünüm
En Büyük Nokta Boyutu: Scatter grafiğindeki en büyük noktanın boyutunun girildiği alandır.
En Küçük Nokta Boyutu: Scatter grafiğindeki en küçük noktanın boyutunun girildiği alandır.
Doğrusal Regresyon: Grafikte bu seçim yapıldıysa regresyon çizgisi grafikte yer alır.
Göstergeleri Göster: Grafikte bu seçim yapıldıysa göstergeler grafikte yer alır.
Koşulsal Formatlamayı Göster: Koşulsal formatlama varsa ve bu seçenek seçildiyse koşullar grafik üzerinde gösterilir.
Animasyon
Grafik veri alanına animasyon için kolon eklendiğinde, konfigürasyonu bu alandan yapılır.
Süre (Saniye): Animasyonun ne kadar sürede tamamlanacağını belirler. Değer saniye cinsindendir.
Etiketi Göster: Animasyon süresince, animasyon kolonundaki verinin ekranda gösterilip gösterilmeyeceği belirlenir.
Etiket Yazı Stili: Animasyon sırasında gösterilen etiketin kalın, italik veya altı çizili gibi yazı stilleriyle biçimlendirilmesini sağlar.
Etiket Yazı Boyutu: Animasyon sırasında gösterilen etiketin yazı boyutunu belirlemenizi sağlar.
Etiket Sığdırma Davranışı: Etiketin, belirlenen alana nasıl sığdırılacağını belirler. Aşağıdaki seçeneklerden biri tercih edilir:
Yazı Boyutunu Ölçekle: Etiketin yazı boyutu, bulunduğu alana otomatik olarak sığacak şekilde küçültülür.
Metni Kırp: Etiketin sığmayan kısmı kesilir ve yalnızca alan içine sığan bölüm görüntülenir.
Metni Kaydır: Etiketin sığmayan kısmı kesilmeden bir alt satıra geçirilerek metin çok satırlı hâlde gösterilir.
Sözcükleri bölmeden metni kaydır: Etiket, kelimeleri bölmeden alt satıra geçirilir; metin anlam bütünlüğü korunarak çok satırlı hâle getirilir.
Hiçbir şey: Etikete herhangi bir sığdırma işlemi uygulanmaz; metin taşabilir ya da görünmeyebilir.
Kaydırma Çubukları
Kaydırma Çubuğu X: X ekseni (yatay eksen) boyunca yakınlaştırma (zoom) yapılmasına ve eksen üzerinde yatay kaydırma ile gezinmeye olanak tanır.
Kaydırma Çubuğu Y: Y ekseni (dikey eksen) boyunca yakınlaştırma (zoom) yapılmasına ve eksen üzerinde dikey kaydırma ile gezinmeye olanak tanır.
X Ekseni
Hizalama: X ekseni üzerindeki etiket ve değerlerin üstte mi altta mı hizalanacağını belirlemenizi sağlar.
Yazı Stili: X ekseni üzerindeki etiket ve değerlerin kalın, italik veya altı çizili gibi yazı stilleriyle biçimlendirilmesini sağlar.
Yazı Boyutu: X ekseni üzerindeki etiket ve değerlerin yazı boyutunu belirlemenizi sağlar.
Y Ekseni
Hizalama: Y ekseni üzerindeki etiket ve değerlerin sağda mı solda mı hizalanacağını belirlemenizi sağlar.
Yazı Stili: Y ekseni üzerindeki etiket ve değerlerin kalın, italik veya altı çizili gibi yazı stilleriyle biçimlendirilmesini sağlar.
Yazı Boyutu: Y ekseni üzerindeki etiket ve değerlerin yazı boyutunu belirlemenizi sağlar.
Hedefler
Hedefleri Göster: Grafikte hedef değerlerin tanımlanarak görsel olarak gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. Bu seçenek aktif edildiğinde, hedef değerler grafik üzerinde (çizgi, baloncuk gibi öğelerle) vurgulanarak kullanıcıya referans noktası sağlar.
Renk Dolgusu: Hedefin grafikte görsel olarak nasıl ayırt edileceğinin seçildiği alandır.
Dolgu Yok: Hedef sadece çizgi rengiyle gösterilir; herhangi bir renk dolgusu uygulanmaz.
Alan Dolgusu: Hedefin bulunduğu bölge, seçilen hedef renginin açık tonu ile arka plan olarak doldurulur.
Baloncuk Dolgusu: Hedefin bulunduğu bölgede kalan baloncuklar (bubble), seçilen hedef rengi ile renklendirilir.
Her ikiside: Hedefin bulunduğu bölgede hem alan dolgusu hem de baloncuk dolgusu birlikte kullanılır.
Hedefler:
Etiket: Hedef olarak belirlenen aralığa verilen isimdir.
Başlangıç: Hedefin başlangıç değeri girilir
Bitiş: Hedefin bitiş değeri girilir
Eksen: Hedefin hangi eksene ekleneceği seçilir.
Palet: Hedefi ayırt etmek için renk seçilir.
Başlık Ayarları
Başlık: Grafiğe verilecek başlığın tanımlandığı alandır.
Başlık Hizası: Grafik başlığının sola, ortaya veya sağa hizalanmasını sağlar.
Başlık Yazı Stilleri: Grafik başlığının kalın, italik veya altı çizili gibi yazı stilleriyle biçimlendirilmesini sağlar.
Başlık Yazı Stili: Grafik başlığında kullanılacak yazı tipini (font) belirlemenizi sağlar.
Başlık Yazı Rengi: Grafik başlığının metin renginin değiştirilmesini sağlar.
Başlık özelliklerini rapordaki diğer pluginlere uygula: Tanımlanan başlık ayarlarının (stil, renk, hizalama vb.) aynı dashboard içindeki diğer grafik bileşenlerinin başlıklarına da otomatik olarak uygulanmasını sağlar.
Veri Yok Açıklaması: Grafikte görüntülenecek veri bulunmadığında, kullanıcıya gösterilecek bilgilendirici metnin tanımlandığı alandır.
Kullanım Örneği
Yukarıdaki örnekte Scatter Grafiği, hastane branşlarının ekonomik verimliliği ile hasta talebi arasındaki ilişkiyi analiz etmek amacıyla kullanılmıştır.
Grafikte;
X Değeri olarak Kâr,
Y Değeri olarak Randevu Sayısı,
Grup alanı olarak Branş,
Renge Göre Değişim alanı olarak Branş,
Büyüklüğe Göre Değişim alanı olarak ise Toplam Gelir kullanılmıştır.
Bu yapılandırma sonucunda grafikteki her nokta belirli bir branşa ait performans bilgisini temsil etmektedir.
Noktaların konumu, ilgili branşın kâr ve randevu sayısını gösterirken; renkler branşların birbirinden ayırt edilmesini sağlar. Nokta büyüklüğü ise toplam gelir değerine göre dinamik olarak değişmektedir.
Grafikte etkinleştirilen Doğrusal Regresyon özelliği sayesinde, kâr ile randevu sayısı arasındaki genel eğilim regresyon çizgisi üzerinde görüntülenmektedir. Bu sayede kullanıcı, iki değişken arasında pozitif veya negatif bir ilişki olup olmadığını kolaylıkla analiz edebilir.
Scatter Grafiği kullanılarak yüksek kârlılığa rağmen düşük talebe sahip branşlar, yüksek talep oluşturmasına rağmen düşük gelir sağlayan branşlar veya genel dağılımdan belirgin şekilde ayrışan (aykırı) noktalar kolaylıkla tespit edilebilir.
Bu sayede kullanıcı, tek bir grafik üzerinden branşların finansal performansını, hasta talebini ve genel dağılımını birlikte değerlendirerek daha kapsamlı analizler gerçekleştirebilir.
Last updated