Network Graph: Ağ Grafiği
Ağ Grafiği (Network Graph), veri noktaları (düğümler/nodes) arasındaki karmaşık ilişkileri ve bağlantıları (çizgiler/edges) görselleştirmek için kullanılan güçlü bir analitik bileşendir.
Düğümler genellikle kategorileri, kişileri veya nesneleri temsil ederken; aralarındaki çizgiler bu öğelerin birbirleriyle olan etkileşimini, yönünü veya bağını ifade eder.
Ağ Grafiği; bankacılıkta para transferleri ve dolandırıcılık (fraud) tespiti, lojistik ve tedarik zinciri ağları, BT (IT) altyapı topolojileri, sosyal ağ etkileşimleri ve şirket içi iletişim akışları gibi; kim, kiminle, ne kadar etkileşimde sorusuna yanıt aranan senaryolarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Grafiğin en büyük avantajı, çok boyutlu ve karmaşık ağ yapılarında merkezdeki en önemli aktörleri (influencer/hub) ve izole kalmış (bağlantısız) noktaları anında tespit edebilmesidir.
Ağ Grafiğinin Eklenmesi
Ağ Grafiğini eklemek için Plugin Listesi içerisinden Ağ Grafiği bileşeni seçilir ve kumanda tablosuna eklenir.
Grafik eklendikten sonra ilişkinin başlangıç ve bitiş noktalarını oluşturacak kategori alanları ve ilişkinin gücünü (çizgi/düğüm kalınlığını) belirleyecek ölçü alanı eşleştirilerek yapılandırma tamamlanır.
Ağ Grafiği Araçları
Araçları Aç/Kapat: Görsel üzerinde düzenleme yapılmasını sağlayan ikonların açılıp kapatıldığı alandır.
Veri: Kullanıcının kendi veri setini kullanarak grafiği oluşturduğu alandır.
Ayarlar: Grafiğin renk, biçim, başlık ve görünüm gibi özelliklerinin düzenlendiği alandır.
Dashboard Değişkeni Ata: Bu buton, gösterge panosu (dashboard) genelinde kullanılabilecek dinamik değişkenler (parametreler) tanımlamanızı ve bu değişkenleri panodaki grafiklere entegre etmenizi (atamanızı) sağlar.
Etkileşim: Grafikten diğer görsellere filtre gönderilmesini sağlar.
Navigasyon: Grafikten belirlenen parametreye göre navigasyon yapılmasını sağlar.
Yenile: Veri alanı ile grafiğin yeniden çalışmasını ve güncellenmesini sağlar.
Kaldır: Grafiği silmek için kullanılır. “Kaldır” ikonuna tıklanması durumunda “Bu görseli silmek istiyor musunuz?” şeklinde uyarı çıkar.
Not: Etkileşim ve Navigasyon alanları tüm görsellerde ortaktır, bu nedenle ayrı başlıkta ele alınır.
Veri Yapılandırması
Ağ Grafiğinin oluşturulabilmesi için kullanılacak veri alanlarının tanımlanması gerekmektedir. Bu işlem Veri ekranı üzerinden gerçekleştirilir.
Tablolar & Kolonlar : Seçili modelde var olan tablo ve kolonların bulunduğu alandır. Tablolar & Kolonlar bölümünde yer alan kolonlar, sağ tarafta bulunan bölümlere sürükle-bırak ile eklenir.
Kolon Eşleştirmeleri
Sıralama & Limit: Kolon verisinin artan/azalan şekilde sıralamasının yapıldığı alandır.
ID: Her bir düğümü benzersiz şekilde tanımlar.
Etiket (Label): Düğüm üzerinde görünen ismi belirler.
Bağlı (Linked): Hangi düğümlerin birbirine bağlanacağını tanımlar.
Ebeveyn ID: Düğümün bağlı olduğu üst düğümü gösterir (hiyerarşik yapı kurmak için kullanılır).
Değer: Düğümün büyüklüğünü veya önem derecesini temsil eder.
Saklı Alan: Görselde gösterilmeyen, ancak analizlerde kullanılabilecek ek kolonları içerir.
Yapılandırma Ayarları
Ağ Grafiğine ait görünüm ve davranış ayarları Ayarlar ekranı üzerinden yönetilir.
Genel Görünüm
Palet: Düğümlerin renk tonlarını belirler.
Arka Plan Rengi: Grafiğin arka plan rengini değiştirir.
Katlanabilirlik: Alt düğümlerin açılıp kapatılmasına izin verir.
Sürüklenebilirlik: Düğümlerin etkileşimli olarak taşınmasını sağlar.
Bağlantıları Vurgula: Fareyle üzerine gelindiğinde bağlantıların öne çıkarılmasını sağlar.
Kök
Kökü Göster: En üst düzey düğümü görünür yapar.
Kök İsmi: Sanal kök düğümün adını belirler. (örneğin: ROOT)
Ağ Grafik
Minimum Yarıçap / Maksimum Yarıçap: Düğüm boyutlarının ölçeğini ayarlamak için kullanılır.
Düğümler Arası Boşluk: Düğümler arasındaki mesafeyi piksel cinsinden belirler.
Ağaç Grafik
Ağaç Grafik: Düğümleri hiyerarşik olarak ağaç yapısında göstermek için kullanılır.
Yarıçap: Dalların uzunluğunu belirler.
Yatay: Grafiğin yönünü yatay biçimde göstermek için işaretlenir.
Başlık Ayarları
Başlık: Grafiğe verilecek başlığın tanımlandığı alandır.
Başlık Hizası: Grafik başlığının sola, ortaya veya sağa hizalanmasını sağlar.
Başlık Yazı Stilleri: Grafik başlığının kalın, italik veya altı çizili gibi yazı stilleriyle biçimlendirilmesini sağlar.
Başlık Yazı Stili: Grafik başlığında kullanılacak yazı tipini (font) belirlemenizi sağlar.
Başlık Yazı Rengi: Grafik başlığının metin renginin değiştirilmesini sağlar.
Başlık özelliklerini rapordaki diğer pluginlere uygula: Tanımlanan başlık ayarlarının (stil, renk, hizalama vb.) aynı dashboard içindeki diğer grafik bileşenlerinin başlıklarına da otomatik olarak uygulanmasını sağlar.
Veri Yok Ayarları
Veri Yok Açıklaması: Veri gelmediğinde kullanıcıya gösterilecek mesajı belirler. Default olarak “Seçilen kriterlerde veri bulunamadı. Plugin görselleştirilemedi.” mesajı görünür.
Veri Yok Yazı Stilleri: Mesajı kalın , italik veya altı çizili yapmanı sağlar.
Veri Yok Yazı Stili: Yazı tipini/fontunu belirler.
Veri Yok Yazı Boyutu: Mesajın font büyüklüğünü belirler.
Veri Yok Yazı Rengi: Mesajın hangi renkte gösterileceğini belirler.
Kullanım Örneği
Yukarıdaki örnekte, Kurumsal Sistemler Arası Entegrasyon Ağı başlığı altında kurum içerisinde kullanılan uygulama, servis ve veri platformları arasındaki bağlantılar gösterilmektedir. Grafikteki renkli daireler; CRM, Mobil Uygulama, Müşteri Portalı, API Gateway, ERP, ETL Platformu, Data Warehouse ve Data Lake gibi farklı kurumsal sistemleri temsil ederken, düğümler arasındaki çizgiler bu sistemler arasındaki entegrasyonları ve veri alışverişi ilişkilerini ifade etmektedir.
Düğümlerin (dairelerin) ekrandaki büyüklüğü, ilgili sistemdeki Günlük İşlem Sayısı değerine göre şekillenmektedir. Örneğin; Mobil Uygulama ve Müşteri Portalı gibi daha büyük gösterilen düğümler, diğer sistemlere kıyasla daha yüksek işlem yoğunluğuna sahip sistemlerin ağ üzerinde hızlıca fark edilmesini sağlar. Aynı zamanda API Gateway gibi birden fazla sistemle bağlantısı bulunan düğümler, kurum içerisindeki merkezi entegrasyon noktalarının belirlenmesine yardımcı olur.
Ağ grafiği özellikle aşağıdaki durumlarda kullanılabilir:
Kurum içerisindeki uygulama, servis ve veri platformları arasındaki entegrasyon ilişkilerinin incelenmesi,
Birden fazla sistemle bağlantısı bulunan merkezi veya kritik sistemlerin belirlenmesi,
API Gateway, Message Broker veya ETL Platformu gibi entegrasyon bileşenlerinin sistem ağı içerisindeki konumunun analiz edilmesi,
Sistemler arasındaki veri alışverişi ve işlem yoğunluklarının bütüncül olarak değerlendirilmesi.
Bu örnekte veriler:
ID:
sistem_id(Ağ üzerinde yer alan her sistemin benzersiz olarak tanımlanmasını sağlayan alan)Etiket:
sistem_adi(Düğümlerin üzerinde gösterilecek sistem adlarını belirleyen alan: “CRM”, “Mobil Uygulama”, “API Gateway” vb.)Bağlı:
bagli_sistem_id(Kaynak sistemin ağ üzerinde hangi diğer sistemle bağlantılı olduğunu belirleyen alan)Ebeveyn ID:
ebeveyn_id(Sistemin ait olduğu üst sistem grubunu veya kurumsal kategoriyi tanımlayan alan)Değer:
gunluk_islem_sayisi(Düğümlerin büyüklüğünü belirleyen ve sistemlerdeki işlem yoğunluğunu temsil eden sayısal metrik)
Bu yapı sayesinde kullanıcı, sistemler arasındaki entegrasyon ilişkilerini tablo veya bağlantı listeleri üzerinden incelemek yerine; hangi sistemlerin birbirleriyle bağlantılı olduğunu, hangi sistemlerin ağ üzerinde daha merkezi bir konumda bulunduğunu ve işlem yoğunluğunun hangi sistemlerde daha yüksek olduğunu tek bir görsel üzerinden hızlıca analiz edebilir.
Last updated